Istnieją płyty przypominające baśnie. Otwierają przed odbiorcą świat, który rządzi się własnymi prawami, własnym czasem i własnym językiem. Wystarczy przekroczyć jego próg, by przez chwilę uwierzyć, że wszystko jest możliwe.
Jedną z nich jest "Olias of Sunhillow".
Jon Anderson stworzył opowieść o podróży ku nowemu światu, a jednocześnie historię, która z niezwykłą subtelnością prowadzi do miejsc dobrze znanych każdemu z nas.
“Close your eyes... only wait for the call.”
"Zamknij oczy... i cierpliwie czekaj na wezwanie.”
Bywa, że najwspanialsza podróż zaczyna się od jednego dźwięku. Czasem przypomina on oddech oceanu, czasem skrzydło ptaka muskające wodę, a czasem ciszę, w której dojrzewa decyzja. Jon Anderson właśnie z takiej ciszy utkał "Olias of Sunhillow". Każda nuta prowadzi ku światłu, a każdy kolejny krok przybliża do miejsca, które czeka od zawsze. Odbiorca płynie razem z tytułowym Oliasem i z każdą minutą odkrywa, że największe odległości istnieją wewnątrz człowieka, a najpiękniejsze statki powstają z wyobraźni, czułości i odwagi.
"Olias of Sunhillow" nie przypomina klasycznego albumu rockowego. Nie ma tu gitarowych pojedynków ani refrenów, które od razu zapadają w pamięć. To spójna, niemal nieprzerwana opowieść, w której kolejne utwory tworzą jedną całość. Dzięki temu album bardziej się przeżywa, niż tylko słucha.
Jon Anderson na swoim autorskim albumie opowiada o planecie zagrożonej zagładą. Tytułowy bohater, Olias, otrzymuje zadanie zbudowania Moorglade Mover – żywego statku, który ocali mieszkańców i poprowadzi ich ku nowemu domowi. Baśń jednak szybko przestaje należeć wyłącznie do świata fantazji. W pewnym momencie odbiorca odkrywa, że słucha również własnej historii.
Płyty potrafią opowiadać historie. Jednak "Olias of Sunhillow" robi coś więcej. Tworzy świat, który oddycha własnym rytmem i zaprasza do zamieszkania w nim choćby na godzinę.
Nie jest to świat zbudowany na gitarowych popisach ani efektownych zwrotach akcji. Jego siłą pozostaje cierpliwość. Anderson pozwala melodiom rozwijać się powoli, dzięki czemu odbiorca ma wrażenie, że nie obserwuje opowieści z zewnątrz, lecz stopniowo do niej wchodzi.
Sunhillow istnieje naprawdę. Rodzi się z dźwięków, światła i wyobraźni. Kolejne utwory otwierają drzwi, za którymi czeka następny fragment drogi.
Każdy z nas przez całe życie buduje swój Moorglade.
Bywa, że powstaje z marzeń, które dojrzewają latami. Niekiedy rodzi się z obrazu zawieszonego na ścianie. Innym razem wyrasta z melodii, która wraca w najważniejszych chwilach. Może narodzić się z listu zapisanego odręcznym pismem. Zdarza się również, że dojrzewa dzięki drugiemu człowiekowi, przy którym świat nagle staje się większy.
Właśnie dlatego ta płyta porusza tak głęboko. Opowiada o budowaniu. O zaufaniu. O odwadze, która wybiera drogę, zanim zobaczy jej koniec. O nadziei, która każdego ranka potrafi rozpocząć wszystko od nowa.
Źródło
(Ocean Song)
"To sail a silence which nobody knows."
"Popłynąć przez ciszę, której nikt nie zna.”
Każda droga ma swoje źródło.
Anderson odnajduje je w oceanie.
Pierwsze dźwięki płyną spokojnie, jak światło przesuwające się po tafli wody. Harfa błyszczy delikatnie. Syntezatory rozsuwają horyzont. Głos niesie spokój i prowadzi odbiorcę coraz głębiej. Wszystko oddycha tym samym rytmem.
Ocean przechowuje pamięć.
Pamięta początki. Przypływy. Wyprawy, które odważyły się wyruszyć ku nieznanemu. W jego falach mieści się cierpliwość. W jego ciszy dojrzewają decyzje. To właśnie tutaj rodzi się pragnienie drogi.
Życie również ma swój ocean.
W każdym człowieku istnieje miejsce, do którego myśli zawsze odnajdują drogę. Miejsce, gdzie krystalizują się marzenia i nabierają kształtu pragnienia. Miejsce, z którego pewnego dnia wypływa ku światu odwaga.
"Ocean Song" przypomina, że wielkie podróże zaczynają się wewnątrz człowieka.
Spotkanie
(Meeting – Garden of Geda)
"Higher dreams o'er took the smallest hands."
"Największe marzenia spoczęły w najmniejszych dłoniach.”
Spotkania dojrzewają tak samo jak marzenia.
Garden of Geda rozkwita dźwiękami. Głosy splatają się ze sobą z niezwykłą lekkością. Instrumenty oddychają wspólnym pulsem. Muzyka płynie lekko, jakby od zawsze znała swój kierunek.
Olias odnajduje tych, z którymi podejmie podróż.
To jeden z najpiękniejszych momentów całej opowieści.
Czasem wystarczy jedno spotkanie, żeby świat nagle stał się większy. Czas nabiera wtedy nowego znaczenia. Rozmowy wybrzmiewają jeszcze długo po ich zakończeniu. Cisza wypełnia się obecnością. Zwyczajne chwile zyskują niezwykłą wartość. Wspólny kierunek rodzi się niemal niezauważalnie.
Od tej chwili Moorglade zaczyna istnieć.
Jeszcze pozostaje niewidoczny.
Żyje już jednak w myśli. W zaufaniu. W decyzji, że warto budować coś większego niż własny świat.
Anderson pozostawia odbiorcę właśnie w tym miejscu.
Tam, gdzie wszystko, co miało dopiero powstać, odnajduje swój pierwszy oddech.
Budowanie
(Dance of Ranyart / Olias – To Build the Moorglade)
"Then build the ship, the Moorglade Mover."
"Nadszedł czas, by zbudować Moorglade Mover"
Marzenia rodzą się po cichu. Pewnego dnia przychodzi chwila, w której proszą już tylko o jedno – żeby nadać im kształt.
W tym miejscu Jon Anderson prowadzi swoją opowieść do punktu, w którym wizja spotyka się z działaniem.
Olias rozpoczyna budowę Moorglade Mover.
To również moment, w którym muzyka wyraźnie gęstnieje. Pojawiają się kolejne warstwy instrumentów, chóry i harfy, a kompozycja nabiera rozmachu. Anderson buduje napięcie nie przez hałas, lecz przez cierpliwe dokładanie kolejnych barw.
W baśni Moorglade to statek, który ocali mieszkańców Sunhillow. W życiu przybiera on wiele postaci. Powstaje z myśli, które znajdują odwagę, z talentu, który odnajduje swoje miejsce, i z ludzi, którzy decydują się tworzyć razem.
Słychać to w każdej frazie. Kolejne instrumenty pojawiają się z cierpliwością mistrza, który zna wartość każdego pociągnięcia pędzla. Anderson pozwala dźwiękom wzrastać, oddychać i odnajdywać własną przestrzeń. Odbiorca przestaje obserwować proces tworzenia. Zaczyna w nim uczestniczyć.
Moorglade powstaje z harmonii.
Każdy wnosi to, co ma najcenniejszego. Wiedzę. Doświadczenie. Odwagę. Uważność. Z pojedynczych darów rodzi się całość, której nikt nie zbudowałby samotnie.
Tworzenie przekracza granice jednego człowieka. Dotyczy obrazu, książki, muzyki, domu, rodziny i przyjaźni. Wszystkiego, co z biegiem czasu zaczyna żyć własnym życiem i niesie dobro dalej.
Moorglade przestaje być statkiem.
Staje się dziełem. Wspomnieniem. Melodią, która wraca po wielu latach. Kilkoma odręcznie zapisanymi kartkami. Spojrzeniem, które mówi więcej niż długie rozmowy. Miejscem, do którego zawsze warto wracać.
Warto budować nawet wtedy, gdy droga prowadzi ku nieznanemu.
To właśnie wtedy powstają rzeczy, które potrafią ocalić więcej niż jedno życie.
Zaufanie
(Qoquaq Ën Transic / Naon / Transic Tö)
"And is one hand raised high in the dark."
"A pośród ciemności wznosi się jedna dłoń.”
Moorglade jest gotowy.
Przed jego pokładem gromadzą się mieszkańcy Sunhillow. Cztery plemiona przynoszą własną historię, doświadczenie i nadzieję.
Muzyka nabiera rytmu. Bębny przypominają bicie serca. Głosy unoszą się nad nimi niczym modlitwa o pomyślny początek.
Wspólna droga staje się ważniejsza od lęku.
Ocalenie rodzi się między ludźmi. Wspólna decyzja staje się pierwszym krokiem, a zaufanie prowadzi wszystkich dalej.
Najważniejsze decyzje rzadko przynoszą pełną pewność. Wystarcza przekonanie, że warto zrobić pierwszy krok. Kolejne odnajdują swój rytm już podczas drogi.
Muzyka płynie coraz szerzej. Chóry otwierają przestrzeń. Instrumenty prowadzą ku chwili, w której wszystko jest gotowe do lotu.
Sunhillow pozostaje za plecami.
Przed Oliasem rozciąga się niebo.
Teraz wszystko zależy od odwagi, by wyruszyć.
Lot
(Flight of the Moorglade)
"To ascend to the stars."
"Wznieść się ku gwiazdom.”
Każdy lot zaczyna się dużo wcześniej niż pierwszy ruch skrzydeł.
Cumy zostają na brzegu. Żagle wypełnia wiatr. Świat, który przez tyle czasu był domem, powoli oddala się za horyzontem.
Moorglade unosi się ku niebu.
Muzyka nabiera lekkości.
To jeden z tych fragmentów, które najlepiej pokazują, jak niezwykłym aranżerem był Jon Anderson. Poszczególne instrumenty nie rywalizują ze sobą. Każdy zostawia miejsce następnemu, dzięki czemu całość płynie z niezwykłą swobodą.
Melodia dryfuje beztrosko, a kolejne dźwięki niosą radość odkrywania. Ciężar przygotowań ustępuje miejsca zachwytowi. Wszystko staje się ruchem. Światłem. Przestrzenią.
Pierwszy krok zawsze niesie odrobinę niepewności. Chwilę później pojawia się wolność. Powietrze nabiera innego smaku. Horyzont odsłania miejsca, których wcześniej nie sposób było dostrzec.
Odwaga wybiera drogę, choć jeszcze nie zna wszystkich odpowiedzi.
Największa lekkość rodzi się z zaufania.
Anderson pozwala muzyce płynąć własnym rytmem. Niczego nie przyspiesza. Wszystko dojrzewa we właściwym czasie. Muzyka. Zaufanie. Relacje, które po latach zaczynamy nazywać domem.
Lot nie kończy budowy.
Lot nadaje jej sens.
Przestrzeń
(Solid Space)
"All to enter your heart."
"Wszystko po to, by dotrzeć do Twojego serca.”
Za horyzontem czeka cisza.
Sunhillow pozostaje daleko. Przed bohaterami rozciąga się przestrzeń kosmosu.
Przestrzeń również tworzy.
Dzięki niej wybrzmiewa melodia. Słowa nabierają znaczenia. Człowiek zaczyna słyszeć także siebie.
Anderson zostawia miejsce na ciszę.
W tej ciszy pojawiają się wspomnienia. Marzenia. Pytania, które przez długi czas czekały na swój moment.
Wiele podróży zmienia miejsce zamieszkania.
Lecz najważniejsze podróże zmieniają sposób patrzenia.
Moorglade przemierza wszechświat, a jednocześnie prowadzi swoich pasażerów coraz głębiej w nich samych.
Odległość traci znaczenie. Liczy się już tylko droga.
Przestrzeń okazuje się potrzebna nie tylko muzyce.
Potrzebuje jej także człowiek.
To właśnie w niej dojrzewa światło.
To właśnie z niej wyrusza następny krok.
Odnalezienie
(Moon Ra / Chords / Song of Search)
"Holding within all we hope to retain."
"Niosąc w sobie wszystko, co pragniemy ocalić.”
Najdłuższa podróż prowadzi przez wnętrze człowieka.
Dopiero z pewnej odległości widać, że każdy etap miał swoje znaczenie. Spotkanie. Budowanie. Zaufanie. Lot. Wszystkie prowadziły do chwili, w której można już przestać szukać świata i zacząć odnajdywać siebie.
Zatrzymanie
(Moon Ra)
Po locie przychodzi cisza.
Moorglade płynie przez bezkres kosmosu.
Sunhillow pozostaje daleko.
Syntezatory migoczą jak odległe gwiazdy. Muzyka zwalnia. Oddech staje się głębszy. Czas płynie inaczej.
Dopiero z takiej perspektywy możemy dojrzeć drogę jako całość.
Nie po to, by oceniać każdy krok.
Po to, by zrozumieć, dokąd naprawdę prowadził.
Zrozumienie
(Chords)
Anderson zatrzymuje opowieść niemal do szeptu.
Kilka akordów wystarcza, by powiedzieć więcej niż rozbudowane aranżacje.
Muzyka ufa ciszy. Pozwala wybrzmieć temu, co przez całą podróż dojrzewało powoli.
Najważniejsze prawdy rozpoznaje się po spokoju, który po sobie zostawiają.
Rozpoznanie
(Song of Search)
Odpowiedź przychodzi cicho.
Nie czeka na końcu drogi.
Towarzyszy jej od pierwszego kroku.
Dopiero teraz Olias potrafi ją rozpoznać.
Od tej chwili Moorglade staje się czymś więcej niż statkiem.
Jest odwagą, która nadaje marzeniom kształt.
Jest zaufaniem, które prowadzi przez nieznane.
Jest światłem, dzięki któremu można rozpoznać własny dom.
Dom
(To the Runner)
"As one delivers always one will shine over you."
"Jedno światło nigdy nie przestanie nad Tobą świecić.”
Każda podróż pozostawia ślad.
Bohaterowie docierają do celu.
Anderson kończy tę historię spokojem. Takim, który przychodzi wtedy, gdy człowiek odnajduje swoje miejsce.
Dom dojrzewa tam, gdzie można pozostać sobą.
Tam, gdzie muzyka wybrzmiewa do końca.
Tam, gdzie rozmowy pozostają w pamięci.
Tam, gdzie obecność drugiego człowieka sprawia, że świat staje się większy.
Zakończenie
"Olias of Sunhillow" pozostaje jednym z najpiękniejszych muzycznych światów, jakie stworzył rock progresywny. Pięćdziesiąt lat po premierze, album wciąż zachwyca swoją świeżością. Nie próbuje imponować rozmachem. Zamiast tego, zaprasza do uważnego słuchania.
Jon Anderson opowiedział baśń o ocaleniu, a jednocześnie historię, którą każdy odbiorca potrafi odnaleźć we własnym życiu.
Po ostatnim utworze Moorglade nie znika.
Zmienia tylko miejsce.
Od tej chwili płynie już razem z odbiorcą.
Dopiero teraz wyraźnie widać, że od początku tej opowieści prowadziły nas trzy obrazy: ocean, cisza i światło.
Ocean pozostaje źródłem życia i intuicji.
Cisza staje się miejscem, w którym dojrzewają najważniejsze decyzje.
Światło wskazuje kierunek i niesie nadzieję.
Razem prowadzą Oliasa. Razem pomagają również człowiekowi odnaleźć własny Moorglade.
Uważna podróż z Oliasem sprawia, że łatwiej zachwycić się melodią. Obrazem. Odręcznie zapisanym listem. Rozmową, która trwa do późnej nocy.
Łatwiej dostrzec ludzi, którzy cierpliwie budują swoje własne Moorglade. I miejsca, które przestają być tylko punktami na mapie, bo ktoś nadał im znaczenie.
Po chwili wraca pierwszy dźwięk.
Już wiadomo, dokąd prowadzi...
Marta Górska
***
Album w skrócie:
Jon Anderson – Olias of Sunhillow
Rok wydania: 1976
Wydawnictwo: Atlantic Records
Producent: Jon Anderson
Skład:
Jon Anderson – śpiew, chórki, harfy, fortepian, syntezatory, Mellotron, Moog, gitara akustyczna, perkusjonalia i pozostałe instrumenty
Strona A:
1. Ocean Song
2. Meeting (Garden of Geda)
Sound Out the Galleon
3. Dance of Ranyart/ Olias (To Build the Moorglade)
4. Qoquaq Ën Transic/ Naon/ Transic Tö
5. Flight of the Moorglade
Strona B:
1. Solid Space
2. Moon Ra/ Chords/ Song of Search
3. To the Runner
***
"Ride on, Olias..."
"Płyń dalej, Oliasie...”
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz